تقدیم به  دیده وَر بیدار شهر: آرش آبخو

بیو تا بگذریم ای یار جونی

نمونده آسمونی تا بمونی

مون و تو از شط شهر و شبابش،

گذشتیم و گذشت از سر جِوونی!

یه روزی میشینم لب خنده هات

کپر می زنم پشت چشم سیات

یه روزی میدی بالمه دسّ باد

مونو باد اما... اسیر عبات.

زمردم نماند به جز مردمی

چارلز آر شرودر (Charles R. Schroeder) در بامداد آدینه ی هژدهم نوامبر سال گذشته ی میلادی و اندی پس از جشن یکصد سالگی اش در شیکاگو درگذشت. مردی که یک قرن را زندگی کرد و زندگی های از دست رفته ی یک شهر را از دریچه ی تنگ دوربین قدیمی اش بر صحنه ی روزگار به یاگار نهاد. آغوشی که هماره به پیشباز گشاده بود و این راز آن عمر دراز تواند بود.

گوگل را اندک کاوشکی بر نام این مرد کافی است تا انبوهی مجموعه ی تصاویرش احاطه ات کنند. اخیرن هم مطلبی خوش در آوای خوزستان به چاپ رسید که  از مرگش نبشت  و نیز از کار بزرگی که در ثبت میراث شفاهی (Intangible Heritage) بشریت در این گوشه ی جهان کرد.

اگرچه آرش آبخو، جان کلام را در بیشتر لینکها و (نیز پست اخیرش در تشکر از او که به آخر این نوشتار هم لینک شده) به جای آورده و از دیدگاهی جامعه شناسانه به آثار شرودر نگریسته است اما همین یک گل کفایت آن بهار موعود نیست.

در همان کاوشک گوگلی، خصوصیت بارز ما ایرانیان بر تکثیر شایعه و شنیده و دل ندادن به کاوش و پژوهش نیز از چشم بینندگان دور نمی ماند. در شرح حالش به چنین اباطیلی هم بر می خورید:

"سلام. من عکس های خیلی جالبی از قدیم آبادان دارم که در آرشیو شرکت نفت بوده. این عکس ها متعلق به چارلز شرودر مهندس آمریکایی هست که در پالایشگاه آبادان مشغول به کار بوده..."

" این عکسهایی که توی این تاپیک میذارم مربوط میشه به 50 سال پیش در آبادان و خرمشهر. جایی که چارلز شرودر پسر حسابدار آمریکایی شرکت نفت آبادان به خاطر علاقه ای که به این شهر داشت از تمام نقاط شهر عکس میگرفت و زمانی که پدرش در 90 سالگی در آمریکا از دنیا رفت پس از سالها این عکسها را در اینترنت به انتشار گذاشت...."

فیسبوک اگرچه زقوم جحیم بعضی هاست اما برای ما فرودستان خرده پا البته پری مهربانی ست که یا دوستان قدیم را به هم می رساند و دوستی را نوید نو سر می دهد و یا معجزه وار جهان را چنان کوچک می کند که دورترین نامها ناگهان در فاصله ی یک کلیک به حضر خدمت می رسند؛ هم ازین طریق بود که برخی از همشهریانمان با پسر او "دکتر پاول شرودر" آشنا شدند و دوستی در پناه خاطرات کودکی او پا گرفت و البته عکسهایی دیگر از آستین این تارگاه درآمد و دست به دست پراکنده شد. مطلب انگیسی ذیل این نبشتار مرقومه ای ست که ایشان در نکوداشت پدر و سپاس از آبادانیان فرستاده اند.

ازین همه که گفتم بر آن نیستم تا قضاوتی بر میراث او داشته باشم چه که هر چشمی ازین خرمن گردآمده دامنی برخواهد چید اما غرضم از نگارش تنها یادآوری آن ضعف بود و شگفت ماندن از بازی روزگار... شگفتا که مردی که میراث نامحسوس ملت مرا کنجکاوانه در دسترس تاریخ ثبت داشت، خود روی در روی فراموشی نشست لیکن پنجه بر پنجه ی آلزایمر راست نتوانست کرد. گمان میکنم مغزش را هم برای یافتن علاج این عارضه به یک مرکز پزشکی اهدا نموده مگر انتقام خود را ازین عاقبت خاموش ستانده باشد.

بینا بمانید و پژوهنده ی راستی